TwentseWelle steunt Rijksmuseum

Een paleis van Doornroosje in Enschede?

Rijksmuseum Twenthe is het museum met de rijkste en meest gevarieerde kunstverzameling van noord en oost Nederland. In vrijwel geen enkel ander Nederlands museum is de ontwikkeling van de Nederlandse kunst zo gedetailleerd te volgen. De collectie is voor een belangrijk deel door schenkingen bijeengebracht. Sinds de stichting in 1930 is het tegenwoordig zo gestimuleerde mecenaat van onmisbaar belang geweest voor de ontwikkeling van het museum.     

Afgelopen mei oordeelde de Raad voor Cultuur hard over Rijksmuseum Twenthe. Het museum zou onvoldoende wortels hebben in de regionale gemeenschap en het museum zou zich onvoldoende weten te profileren in het landelijke museumveld. Om die reden adviseert de raad aan de staatssecretaris om het museum de komende jaren geen subsidie meer te geven voor publieksbezoek, maar nog slechts voor beheer en behoud van de collectie. Indien de staatssecretaris het advies van de raad volgt zal het museum per 1 januari 2013 de deuren moeten sluiten.     

Door een bezuiniging van slechts € 9 ton op een totaal van € 3,4 miljoen (28%) zou één van de belangrijkste culturele instellingen in het oosten van het land verworden tot een 'paleis van Doornroosje', zoals Dagblad Tubantia het uitdrukt. Immers, naast het resterende budget voor het beheer en behoud van de collectie (€ 8 ton) zou ook de bijzonder hoge huur van het pand gewoon doorlopen. De bezuiniging is marginaal maar het resultaat is desastreus.     

Daarenboven is het advies van de Raad voor Cultuur onterecht en ontijdig.     

Het advies is onterecht omdat het museum juist een uitstekend voorbeeld is van een 'community based' museum. Het museum kan met 1.500 vrienden bogen op één der grootste museale vriendenclubs. Recent heeft het museum een businessclub opgezet die inmiddels 46 leden telt die zich voor tenminste drie jaren aan het museum verbinden. Dat betekent dat de businessclub zo kort na de oprichting al goed is voor ruim € 200.000,- aan extra inkomsten. Het museum heeft uitstekende relaties met alle grote Nederlandse musea waarmee voortdurend kennis, ervaring en bruiklenen worden uitgewisseld. Het werkt samen met Tate Britain in Londen, het Groeningemuseum in Brugge en het Nationalmuseum in Stockholm, om slechts enkele buitenlandse musea van naam en faam te noemen. Het leeuwendeel van één van de belangrijkste particuliere collecties van moderne en hedendaagse kunst is naar Enschede gekomen. Andere delen uit deze zogeheten VBVR-collectie bevinden zich in het MOMA in New York en het Gemeentemuseum in Den Haag. Het museum heeft vrijwel altijd de prestatie-eisen die het ministerie aan het museum stelde gehaald. En mede gezien de lof die de visitatiecommissie - die recent Rijksmuseum Twenthe beoordeelde - het museum toezwaaide is het onbegrijpelijk hoe de Raad voor Cultuur tot haar harde en ongenuanceerde kritiek is gekomen.     

Het advies is ontijdig omdat Rijksmuseum Twenthe de laatste jaren juist een sterk op vernieuwing en de samenleving gerichte koers heeft ingezet. Juist nu de resultaten zichtbaar worden lijkt het museum onbarmhartig gestraft te worden. Het afgelopen jaar begon het bezoekersaantal te groeien. De entree en de winkel en het museumcafé worden juist nu ingrijpend vernieuwd.     

Het advies is ook ontijdig omdat de Raad voor Cultuur een voorschot lijkt te nemen op een later dit jaar te voeren discussie over het gehele Nederlandse museumbestel. Daarvoor verwijzen wij graag naar de reactie die de Vereniging van Rijksgesubsidieerde Musea heeft gegeven.     

Rijksmuseum Twenthe doet een beroep op de Staatssecretaris om het advies van de Raad voor Cultuur niet te volgen waardoor deze in het oosten van Nederland gevestigde instelling, met internationale kwaliteiten, niet hoeft te sluiten.     

Rijksmuseum Twenthe wil afgerekend worden op ambitieuze en gekwantificeerde doelstellingen en wil daarover graag in gesprek met de staatssecretaris. Met die doelstellingen of prestatie-eisen doelt het museum niet alleen op een beoogde groei van het aantal bezoekers, maar ook op de groei van het draagvlak zoals die vorm krijgt in de businessclub, de vriendenclub, de inzet van vrijwilligers, en zeker ook het aangaan van strategische samenwerkingsverbanden met andere overheden en met regionale, nationale en internationale musea.     

De ondertekenaars van deze verklaring steunen het museum van harte en spreken de hoop uit dat de Staatssecretaris van Cultuur het advies van de Raad voor Cultuur niet volgt maar het museum in staat stelt om de vernieuwingsplannen met kracht voort te zetten.     

Enschede, 10 juni 2012

Namens het college van B&W van Enschede, P.E. J den Oudsten burgemeester, M.A. van Hees, wethouder.
Wim Boomkamp, voorzitter College van Bestuur Saxion
Dingeman Kuilman, voorzitter College van Bestuur ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten
Kees van der Meiden, directeur TwentseWelle
Jasper Damsteegt, directeur Concordia film-theater-expositie
Wilja Jurg, directeur TETEM Kunstruimte
Marcel Wendrich, directeur Enschede Promotie
Anna Waanders, directeur Twents Bureau voor Toerisme